สรุปตอนที่1

posted on 01 Jul 2011 22:51 by xxxpalmyxxx

กระบวนการสร้างเสริม และดำรงประสิทธิภาพการทำงาน
ของระบบประสาท ระบบสืบพันธุ์ และระบบต่อมไร้ท่อ
 

ความสำคัญ

    มนุษย์ดำรงอยู่ได้ด้วยการทำงานของอวัยวะต่างๆที่ทำงานสัมพันธ์กัน หากเกิดความผิดปกติใดๆก็ย่อมส่งผลกระทบต่อเนื่องกัน ดังนั้นเราจึงต้องรักษาสุขภาพร่างกายให้แข็งแรงอยู่เสมอ
 
หลักการ

1. รักษาอนามัยส่วนบุคคล

2. บริโภคอาหารให้ถูกต้องและเหมาะสม

3. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

4. พักผ่อนให้เพียงพอ

5. ทำจิตใจให้ร่าเริงแจ่มใสอยู่เสมอ

6. หลีกเลี่ยงอบายมุขและสิ่งเสพติดให้โทษ

7. ตรวจเช็คร่างกาย 

  


1.1     ระบบประสาท (Nervous System)

                เป็นระบบที่ประกอบด้วยสมอง ไขสันหลัง และเส้นประสาททั่วร่างกาย ทำหน้าที่ร่วมกันในการควบคุมการทำงานและการรับความรู้สึกของอวัยวะทุกส่วน สมองและไขสันหลังจะเป็นศูนย์กลางคอยรับการกระตุ้นจากสิ่งเร้าทั้งภายในและนอกร่างกาย แล้วส่งกระแสคำสั่งผ่านเส้นประสาทที่กระจายอยู่ตามส่วนต่างๆของร่างกายให้ทำงานตามต้องการ

องค์ประกอบของระบบประสาท 

ระบบประสาทแบ่งออกเป็น 2ส่วนใหญ่ๆ คือ ระบบประสาทส่วนกลาง และระบบประสาทส่วนปลาย

1. ระบบประสาทส่วนกลาง (Central nervous system)

        ประกอบด้วยสมอง (brain) และไขสันหลัง (spinal cord) ซึ่งเป็นศูนย์กลางควบคุมและประสานการทำงานของร่างกายทั้งหมด

        สมอง เป็นอวัยวะที่สำคัญและมีขนาดใหญ่กว่าส่วนอื่นๆ ของระบบปรสาท แบ่งออกเป็น 3 ส่วนใหญ่ๆ คือ สมองส่วนหน้า สมองส่วนกลาง และสมองส่วนท้าย

        ไขสันหลัง ทำหน้าที่รับกระแสประสาทจากส่วนต่างๆของร่างกายส่งต่อไปยังสมอง และรับกระแสประสาทตอบสนองจากสมองเพื่อส่งไปยังอวัยวะต่างๆของร่างกาย นอกจากนี้ยังควบคุมปฏิกิริยาตอบสนองต่อสิ่งเร้าอย่างกะทันหันโดยไม่ต้องรอคำสั่งจากสมอง         

2. ระบบประสาทส่วนปลาย (Peripheral nervous system)

        ประกอบด้วย เส้นประสาทสมอง เส้นประสาทไขสันหลัง และ ประสาทระบบอัตโนมัติ ระบบประสาทส่วนปลายทำหน้าที่นำความรู้สึกจากส่วนต่างๆของร่างกายเข้าสู่ระบบประสาทส่วนกลางไปยังอวัยวะปฏิบัติงาน

 

 

การทำงานของระบบประสาท

        เป็นระบบที่ทำงานประสานกันกับระบบกล้ามเนื้อ นอกจากนั้นระบบประสาทยังรับกระแสประสาทจากอวัยวะภายในต่างๆและส่งคำสั่งกลับไปควบคุมการเต้นของหัวใจ ความดันเลือด อัตราการหายใจ อุณหภูมิในร่างกาย การย่อยอาหาร และระบบอื่นๆให้ทำงานตามปกติ

 

 

การบำรุงรักษาระบบประสาท 

1. ระวังไม่ให้เกิดการกระทบกระเทือนบริเวณศีรษะ

2. ระมัดระวังป้องกันไม่ให้เกิดโรคทางสมอง

3. หลีกเลี่ยงยาชนิดต่างๆที่มีผลต่อสมอง รวมทั้งยาเสพติดและเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์

4. พยายามผ่อนคลายความเครียด

5. รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย โดยเฉพาะอาหารที่ให้วิตามินบี1 สูง


 
 

1.2     ระบบสืบพันธุ์ (Reproductive System)

            เป็นระบบที่เกี่ยวกับการเพิ่มจำนวนของสิ่งมีชีวิตให้มากขึ้นตามธรรมชาติ ซึ่งการสืบพันธุ์ของมนุษย์ต้องอาศัยอวัยวะสืบพันธุ์ของเพศชายและเพศหญิง

 

 

อวัยวะสืบพันธุ์เพศชาย 

1. อัณฑะ (testis) มีหน้าที่สร้างตัวอสุจิ และ สร้างฮอร์โมนเพศชาย เพื่อควบคุมลักษณะต่างๆของเพศชาย

2. ถุงหุ้มอัณฑะ (scrotum) มีหน้าที่ควบคุมอุณหภูมิให้พอเหมาะในการสร้างตัวอสุจิ

3. หลอดเก็บตัวอสุจิ (epididymis) มีหน้าที่เก็บตัวอสุจิที่เจริญเต็มที่ก่อนที่จะส่งผ่านไปยังหลอดนำตัวอสุจิ

4. หลอดนำตัวอสุจิ (vas deferens) มีหน้าที่ลำเลียงตัวอสุจิไปเก็บไว้ที่ต่อมสร้างน้ำเลี้ยงอสุจิ

5. ต่อมสร้างน้ำเลี้ยงอสุจิ (seminal vesicle) มีหน้าที่สร้างอาหารเพื่อใช้เลี้ยงตัวอสุจิ และสร้างของเหลวมาผสมกับตัว อสุจิเพื่อให้เกิดสภาพที่เหมาะสมสำหรับตัวอสุจิ

6. ต่อมลูกหมาก (prostate gland) มีหน้าที่หลั่งสารที่มีฤทธิ์เป็นด่างอ่อนๆเข้าไปในท่อปัสสาวะเพื่อทำลายฤทธิ์กรดในท่อปัสสาวะ ทำให้เกิดสภาพที่เหมาะสมกับตัวอสุจิ

7. ต่อมคาวเปอร์ (cowper’s glands) มีหน้าที่หลั่งสารไปหล่อลื่นท่อปัสสาวะในขณะที่เกิดการกระตุ้นทางเพศ และ มีหน้าที่ชำระล้างกรดของน้ำปัสสาวะที่เคลืบท่อปัสสาวะ

 

 

อวัยวะสืบพันธุ์เพศหญิง 

1. รังไข่ (ovary) มีหน้าที่ ผลิตไข่ และ สร้างฮอร์โมนเพศหญิง ซึ่งมีอยู่หลายชนิดที่สำคัญได้แก่  

-  เอสโทรเจน (estrogen) เป็นฮอร์โมนที่ควบคุมเกี่ยวกับมดลูก ช่องคลอด ต่อมน้ำนม และควบคุมการเกิดลักษณะต่างๆของเพศหญิง 

-  โพรเจสเทอโรน (progesterone) เป็นฮอร์โมนที่ทำงานร่วมกับเอสโทรเจนในการควบคุมเกี่ยวกับการเจริญของมดลูก

2. ท่อนำไข่ (oviduct) หรือปีกมดลูก (fallopian tube) เป็นทางผ่านของไข่ที่ออกจากรังไข่เข้าสู่มดลูก

3. มดลูก (uterus) เป็นที่ฝังตัวของไข่ที่ได้รับการผสมแล้ว และเป็นที่เจริญเติบโตของทารกในครรภ์

4. ช่องคลอด (vagina) มีหน้าที่เป็นทางผ่านของตัวอสุจิเข้าสู่มดลูก เป็นทางออกของทารกเมื่อครบกำหนดคลอด และเป็นช่องให้ประจำเดือนออกมาสู้ภายนอก

        - การตกไข่  (ovulation) คือ การที่ไข่สุกและออกจากรังไข่เข้าสู่ท่อนำไข่ ในช่วงกึ่งกลางของรอบเดือน

        - การมีประจำเดือน (menstruation) เกิดจากผนังมดลูกลอกตัวเมื่อไข่ไม่ได้รับการผสม เป็นสิ่งที่แสดงให้รู้ว่า เด็กนั้นเจริญเต็มที่พร้อมที่จะมีลูกได้

 

 

การบำรุงรักษาระบบสืบพันธุ์

1. ดูแลร่างกายให้แข็งแรงอย่างสม่ำเสมอ โดยรับประทานให้ถูกสัดส่วนทั้ง5หมู่

2. ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ อย่างน้อยสัปดาห์ละ 3ครั้ง ครั้งละ30นาที

3. งดเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์

4. พักผ่อนให้เพียงพอ ไม่เคร่งเครียด และทำจิตใจให้ร่าเริงแจ่มใสอยู่เสมอ

5. ทำความสะอาดร่างกายอย่างทั่วถึงและสม่ำเสมอ

6. สวมใสเสื้อผ้าที่สะอาด ไม่อับชื้น และอย่าให้รัดแน่นจนเกินไป

7. ไม่ใช้เสื้อผ้า ผ้าเช็ดตัว และเครื่องนุ่งห่มร่วมกับผู้อื่น

8. ไม่สำส่อนทางเพศ งดเว้นการเปลี่ยนคู่นอน

9. เมื่อเกิดสิ่งผิดปกติ ควรรีบปรึกษาแพทย์

 


 1.3     ระบบต่อมไร้ท่อ (Endocrine System)

            เป็นระบบที่ใช้ผลิตฮอร์โมน เพื่อควบคุมการทำงานของระบบต่างๆ ฮอร์โมนจะทำงานโดยประสานกับระบบประสาท จึงเรียกระบบต่อมไร้ท่อและระบบประสาทนี้ว่า ระบบประสานงาน

 

 

ต่อมไร้ท่อในร่างกาย 

1. ต่อมใต้สมอง (pituitary gland) แบ่งเป็น2ส่วนคือ ต่อมใต้สมองส่วนหน้า และ ส่วนหลังเป็นศูนย์ควบคุมใหญ่ของร่างกาย และ ควบคุมการทำงานของต่อมไร้ท่ออื่นๆ

2. ต่อมหมวกไต (adrenal gland) แบ่งเป็น2ชั้น ชั้นในสร้างฮอร์โมนอะดรีนาลิน ส่วนชั้นนอกสร้างฮอร์โมนควบคุมการเผาผลาญอาหารตลอดจนฮอร์โมนควบคุมการดูดซึมเกลือที่ไต

3. ต่อมไทรอยด์ (thyroid gland) มีหน้าที่หลั่งฮอร์โมนที่เรียกว่า ไทรอกซิน ซึ่งมีความสำคัญต่อการควบคุมการเจริญเติบโตของร่างกาย 

4. ต่อมพาราไทรอยด์ (parathyroid gland) มีหน้าที่สร้างฮอร์โมนที่ควบคุมปริมาณของแคลเซียมในเลือดและรักษาความเป็นกรดด่างให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม 

5. ต่อมที่อยู่ในตับอ่อน (islets of langerhans) มีหน้าที่ควบคุมปริมาณน้ำตาลของร่างกาย

6. รังไข่ (ovary) และ อัณฑะ (testis) โดยรังไข่มีหน้าที่ผลิตไข่และสร้างฮอร์โมนเพศ ส่วนอัณฑะมีหน้าที่สร้างตัวอสุจิและสร้างฮอร์โมนเพศชาย 

7. ต่อมไทมัส (thymus gland) มีหน้าที่ควบคุมการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย 

 

 

การบำรุงรักษาระบบต่อมไร้ท่อ 

1. รับประทานอาหารให้ครบ 5หมู่ ในปริมาณที่เหมาะสม หลีกเลี่ยงอาหารที่ก่อให้เกิดโทษกับร่างกาย

2. ดื่มน้ำในปริมาณที่เพียงพอ

3. ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ

4. ลดปริมาณเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์

5. หลีกเลี่ยงสภาพแวดล้อมที่ส่งผลต่อระบบต่อมไร้ท่อ

6. พักผ่อนให้เพียงพอ มีความคิดสร้างสรรค์ คิดในเชิงบวกมากๆ

 
 
ศกลรัตน์  ทัดเทียม  ม. 6/2  เลขที่ 9

Comment

Comment:

Tweet